Sabit pompa mı bomlu pompa mı sorusunun cevabı döküm noktasının konumuna bağlıdır. Döküm alanı açık, üstü serbest ve bomlu pompanın kurulabileceği geniş bir alan varsa bomlu pompa daha hızlı kurulur. Döküm noktası kapalıysa (bodrum, otopark, sığınak), sokak dar ya da üstte engel varsa veya döküm noktası bom boyundan uzaktaysa sabit beton pompası tek pratik çözümdür. Aşağıda iki pompa tipini ayrıntılı karşılaştırıp karar vermeniz için basit bir rehber hazırladık.
İki pompa tipi kısaca
Bomlu (mobil) beton pompası
Bomlu pompa, kamyon şasisi üzerinde pompa ünitesi ile hidrolik olarak açılıp katlanan bir bomu birleştirir. Araç şantiyeye gelir, destek ayaklarını açar, bomu döküm noktasının üzerine uzatır ve beton bomun içindeki borulardan geçerek ucundaki hortumdan dökülür. Kurulumu hızlıdır; ancak erişimi bomun boyu ve aracın kurulabildiği nokta ile sınırlıdır.
Sabit beton pompası (yer pompası)
Sabit pompada bom yoktur. Pompa, mikserin yanaşabileceği bir noktada durur ve beton, çelik borular ile hortumlardan oluşan bir hat üzerinden taşınır. Hat yerde, merdiven boşluğunda, şaftta ya da cephe boyunca ilerleyebilir. Kurulumu daha fazla zaman alır; buna karşılık erişim, hat uzatılarak sahaya göre şekillendirilebilir. Ayrıntılar için yer pompası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | Sabit (yer) pompası | Bomlu (mobil) pompa |
|---|---|---|
| Betonun taşınması | Boru ve hortum hattı | Katlanır bom |
| Kurulum süresi | Hat döşemesi gerekir, daha uzun | Ayaklar ve bom açılır, kısa |
| Kurulum alanı | Pompa ve mikser için küçük alan | Destek ayakları için geniş, sağlam zemin |
| Kapalı alana erişim | Çok iyi | Genellikle mümkün değil |
| Üstte engel (elektrik hattı, ağaç) | Etkilenmez | Ciddi kısıt |
| Yatay mesafe | Hat uzatılarak çok uzun | Bom boyu ile sınırlı |
| Düşey pompalama | Hat yükseltilerek yüksek katlar | Bom yüksekliği ile sınırlı |
| Dar sokak, bitişik nizam | Uygun | Çoğu zaman kurulamaz |
| Döküm noktasını değiştirme | Hat taşınarak | Bom çevrilerek, çok hızlı |
| Döküm sonrası | Hat temizliği ve söküm | Bom temizlenip katlanır |
| En uygun işler | Bodrum, otopark, tadilat, uzak noktalar, tünel | Açık sahada temel ve döşemeler |
Hangi durumda bomlu pompa?
Bomlu pompa şu koşullar bir aradaysa genellikle daha mantıklıdır:
- Şantiye açık ve aracın destek ayaklarını açacağı sağlam bir alan var.
- Döküm noktası, bomun yatay ve düşey erişimi içinde kalıyor.
- Bomun açılacağı alanda elektrik hattı, ağaç ya da komşu yapı gibi bir engel yok.
- Döküm noktası sık değişiyor ve hızlı yer değiştirme gerekiyor.
- İş kısa süreli ve hat kurulumuna değmeyecek kadar basit.
Hangi durumda sabit pompa?
Aşağıdakilerden biri bile varsa sabit pompa ciddi şekilde değerlendirilmelidir:
- Döküm noktası üstü kapalı bir alanda: bodrum, kapalı otopark, sığınak, fabrika veya AVM içi (kapalı alanlarda beton dökümü).
- Sokak dar, bina bitişik nizam ya da bomlu pompanın park edeceği alan yok.
- Bomun açılacağı alanda elektrik hattı, ağaç veya köprü gibi engeller var.
- Döküm noktası bom boyundan uzak: büyük sahanın arka tarafı, tünel, galeri.
- Kule vinci olmayan bir yapıda yüksek katlara düzenli beton gerekiyor.
- Tadilat veya bina içi döşeme işi yapılıyor (dar sokak ve tadilat projeleri).
Sabit pompanın sunduğu tüm avantajları yer pompasının avantajları yazımızda ayrıca ele aldık.
Adım adım karar rehberi
Kararı şu sırayla verebilirsiniz:
- Döküm noktasının üstü açık mı? Hayırsa sabit pompa.
- Bomlu pompanın kurulacağı sağlam ve yeterli bir alan var mı? Hayırsa sabit pompa.
- Bomun açılacağı hacimde engel var mı? Evetse sabit pompa.
- Mikserin yanaşacağı noktadan en uzak döküm noktasına mesafe bomun erişimi içinde mi? Hayırsa sabit pompa.
- Tüm cevaplar bomlu pompadan yanaysa ve iş kısa süreliyse bomlu pompa genellikle daha hızlıdır.
Kararsız kalınan durumlarda iki yöntem birlikte de kullanılabilir: açık alanlar bomla, kapalı alanlar sabit pompayla dökülür.
Pompa seçiminde sık yapılan hatalar
- Kurulum alanını hesaba katmamak: Bomlu pompa yalnızca bom boyuna değil, destek ayaklarının açılacağı genişliğe de ihtiyaç duyar. Dar bir sokakta araç gelir ama ayaklarını açamazsa iş başlamaz.
- Engelleri döküm günü fark etmek: Elektrik hattı, ağaç dalı ya da komşu binanın saçağı bomun hareketini kısıtlar. Bu engeller keşifte belirlenmezse son anda pompa değiştirmek gerekebilir.
- Zemini kontrol etmemek: Bomlu pompanın destek ayakları dolgu, yeni kazılmış ya da ıslak zeminde güvenli değildir; kazı kenarına yakın kurulum da risklidir.
- Mesafeyi göz kararı tahmin etmek: Mikserin yanaşacağı noktadan en uzak döküm noktasına olan mesafe ve kot farkı ölçülmeden pompa seçmek, döküm sırasında erişimin yetmemesine yol açabilir. Mesafe hesabının mantığını yer pompası kaç metreye beton basar yazımızda anlattık.
- Kapalı alanı unutmak: Bir projede çoğu döküm açıkta olsa bile bodrum otoparkı veya sığınak gibi kapalı bölümler için sabit pompa ayrıca planlanmalıdır.
Maliyet açısından karşılaştırma
Maliyeti yalnızca pompanın kira bedeli üzerinden karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. Bomlu pompa kurulamayan bir sahada alternatif genellikle kova ve vinçle ya da el arabasıyla taşımadır; bu yöntemler hem daha fazla işçilik hem de daha uzun döküm süresi demektir. Ayrıca bom erişiminin sınırında çalışmak, aracın birkaç kez yer değiştirmesini gerektirebilir. Sabit pompada ise hat bir kez kurulduktan sonra beton kesintisiz akar. Fiyatı etkileyen kalemleri sabit beton pompası kiralama fiyatları yazımızda tablo halinde anlattık.
Bizim tercihimiz: kamyona monteli sabit pompa
Kullandığımız BMS sabit beton pompası kamyon üzerine monte edildiği için çekici gerektirmeden sahaya gelir; su tankı, borular ve hortumlar da araçla birlikte taşınır. Bu yapı, sabit pompanın erişim esnekliğini mobil bir aracın pratikliğiyle birleştirir. Pompa operatörüyle birlikte, günlük ya da aylık olarak kiralanır. 2002’den bu yana Ankara ve çevre illerde özellikle bomlu pompanın çalışamadığı işlerde hizmet veriyoruz.
